Nowoczesny technologicznie budynek to nie tylko efektowne rozwiązania i oszczędności  

Tekst: Maciej Markowski

Jednym z pierwszych badaczy, który użył określenia „inteligentny budynek”, był Andrew Harrison. Opisywał je jako CIB (Computer Integrated Buildings), czyli w wolnym tłumaczeniu budynki zintegrowane z systemami informatycznymi. Standardowy budynek tego typu posiada liczne czujniki sprzężone z centralnym stanowiskiem zarządzania (BMS – Building Management System). Trafiające tam dane o środowisku zewnętrznym, a także o warunkach panujących w budynku pozwalają na utrzymanie maksymalnego komfortu pracy przy jednoczesnej minimalizacji kosztów eksploatacji.


Pierwsze studium o inteligentnych budynkach powstało w 1992 roku w wyniku współpracy DEGW i Teknibanku. Jego tytuł był prosty: „The Intelligent Building in Europe”, a obszar zainteresowań stanowił związek pomiędzy organizacją, budynkiem i systemami IT. W tej publikacji zdefiniowano inteligentny budynek jako „dostarczający responsywne, efektywne i w inteligentny sposób pomocne środowisko, w obrębie którego organizacja może osiągnąć swoje biznesowe cele”.

Co może być inteligentne?
Monitorowane i dostosowywane może być praktycznie wszystko. Poziom naświetlenia dopasowuje się do natężenia światła naturalnego za pomocą zasłon i zintegrowanego oświetlenia sztucznego, oraz za pomocą czujników ruchu. Wnętrze biura jest wtedy zawsze komfortowo oświetlone. System ogrzewania i chłodzenia służy utrzymaniu stałej temperatury wewnątrz biura. Wreszcie – systemy ochrony obejmujące monitoring, kontrolę dostępu i system alarmowy. Także systemy przeciwpożarowe bywają w najnowocześniejszych budynkach niezwykle zaawansowane. To już nie tylko czujniki i spryskiwacze, ale także wentylatory kierujące oddymianiem, specjalne układy klap przeciwpożarowych itd. Rzeczywistość coraz bardziej przypominać stare filmy science fiction.

Zwłaszcza, gdy dodamy tu systemy wideokonferencji i szeroko pojęte sieci wirtualne, w jakich „zanurzone” są te budynki. Te pierwsze stały się już praktycznie powszechne w dużych firmach – coraz większa mobilność pracowników, outsourcing, rosnące koszty podróży lotniczych… Wszystko to przyczynia się do niezwykłej popularyzacji tych rozwiązań komunikacyjnych: firmy takie jak Netin są w stanie dobrać rozwiązania wideokonferencyjne do każdych potrzeb i niemal na każdy rozmiar portfela.

Inteligentny a publiczny
Fascynującym przykładem inteligentnego budynku, posiadającego niezwykle wydajny i oszczędny system ogrzewania/chłodzenia, jest opisany przez nas w numerze 2/2010 kompleks sportowy SOLPARK w Kleszczowie. Zastosowano tam dwa rozwiązania umożliwiające zagospodarowanie ciepła odpadowego.
Pierwsze z nich wiąże system ogrzewania boiska i instalację lodowiska z kotłownią i instalacją podgrzewania wody basenowej. Zastosowane rozwiązanie pozwala odzyskiwać ciepło z murawy i ciepło odpadowe agregatu lodowiska do podgrzewania wody w basenach. Drugie rozwiązanie to układ zasilania indywidualnych pomp ciepła w budynku internatu. Ciepło odpadowe powstaje latem w pompach ciepła podczas chłodzenia pomieszczeń. Wykorzystywane jest do wstępnego podgrzewania ciepłej wody użytkowej dla budynków internatu i kuchni stołówki. Być może nie są to najtańsze rozwiązania, ale jak wynika z przedstawionych nam wyliczeń, ich koszt zwrócił się w ciągu dwóch lat.


Powyższy przykład wskazuje też na pewną pomijaną nieraz korzyść, jaką przynosi posiadanie tak złożonych systemów w naszym budynku. Chodzi o możliwość optymalizacji wszelkich elementów obsługi budynku za sprawą doskonałych raportów dostarczanych nam przez skomputeryzowany system. Wreszcie posiadamy tyle danych o naszej nieruchomości, co o innych obszarach naszego biznesu. Wiemy kiedy i gdzie zużywamy elektryczność, gaz, ciepłą wodę, i co sprawia, że przeciążamy klimatyzację.
Dobrze wykorzystując te dane, możemy doprowadzić nie tylko do podniesienia komfortu pracy, ale też do znacznych oszczędności.

Inteligentny budynek, inteligentna firma
Warto też pamiętać o znaczeniu inteligentnego budynku dla wizerunku firmy. Mało co tak wpływa na obraz przedsiębiorstwa jak jego siedziba. Wystarczy przypomnieć sobie potężne, monolityczne budynki firm ubezpieczeniowych, jakie powstawały w erze wiktoriańskiej, czy siedziby banków. Przekaz był jasny: można nam ufać, jesteśmy stabilni i powodzi się nam. Inteligentny budynek mówi z kolei, że mamy do czynienia z nowoczesną i innowacyjną organizacją, a są to cechy bardzo dzisiaj cenione.

Dobrze funkcjonujące firmy czerpią maksymalne korzyści z technologicznego zaawansowania ich budynków, nie tylko korzystając z oszczędności, ale też unowocześniając swoje metody pracy. Technologia umożliwia części pracowników pracę poza biurem, ogranicza podróże służbowe… Budynek, który ma dobre połączenie internetowe na całej swojej powierzchni, umożliwia właściwie pełną elastyczność rozmieszczenia pracowników. Technologia złożyła w nasze ręce potężne narzędzia, które mogą służyć poprawie komunikacji, produktywności i komfortu pracy. Od nas zależy, czy przekształcając firmę, skorzystamy z tych szans i zdobędziemy przewagę nad konkurencją.