Tekst: Natalia Bursiewicz

Najmniejszy kontynent odizolowany od reszty świata wyróżnia bogactwo kultur
i tolerancja. Jak przekłada się to na styl pracy i wygląd biur?

Słowem, które najlepiej określa Australię, jest „zróżnicowanie” – zarówno pod względem kultury, populacji, klimatu, geografii, jak i historii. Bogactwo przyrody przenika do sztuki, designu i architektury.
Rdzennymi mieszkańcami są Aborygeni. W 1787 r. na kontynent zawitali pierwsi biali – więźniowie z Anglii, Szkocji i Walii. Po drugiej wojnie światowej przybyli emigranci z Grecji, Włoch, Niemiec, Jugosławii i Turcji. W ciągu ostatnich 30 lat, wraz ze złagodzeniem przepisów, przybyło wielu emigrantów z południowo-wschodniej Azji. Ta kulturowa mozaika wpływa na urozmaicony i złożony obraz współczesnej Australii i jej tożsamość narodową. Wciąż aktualną kwestią jest stworzenie spójnej marki, która mogłaby odpowiednio reprezentować taki tygiel wierzeń, tradycji i języków. Z jednej strony mamy aborygeńsko--anglo-celtyckie pochodzenie i dominację  języka angielskiego, z drugiej – wpływ amerykańskiej popkultury i kultury azjatyckiej. Dlatego w tym kraju wszystkie kultury traktowane są jednakowo, a tolerancja jest promowana przez rząd i media.

Typowy Australijczyk?

Trudno scharakteryzować społeczeństwo tworzone przez wiele kultur, ras i narodów, którego bohaterem jest banita biegający z rondlem na głowie. Niemniej istnieją pewne cechy, które można przypisać większości Australijczyków, takie jak swoboda i autentyczność. Są bezpośredni i oczekują tego samego od rozmówcy. Cenią zwięzłość i rzeczowość. Analiza przeprowadzona przez holenderskiego socjologa Geerta Hofstede wskazuje na ich wysoki poziom indywidualizmu (wyżej figurują jedynie Stany Zjednoczone). Cecha ta uwidacznia się niemal w każdym aspekcie życia.
Kolejnym parametrem jest niski stopień unikania niepewności, co wiąże się z większą tolerancją dla nowości i świadczy o stabilnosci tego społeczeństwa. Na uwagę zasługuje mały dystans władzy (współczynnik 36, przy średniej światowej 55). Przekłada sie to na równość wszystkich obywateli, dążenie do eliminowania różnic, dobrą komunikację oraz stabilne środowisko kulturowe.
Rodowici mieszkańcy Australii odgrywają istotną rolę w kulturowym krajobrazie tego państwa, zwłaszcza jeśli chodzi o sztukę i wzornictwo przemysłowe.


Rdzenne inspiracje

Wielu artystów decyduje się na podjęcie nauki warsztatowej u Aborygenów, aby poznać ich techniki i sposób obrazowania świata. W ostatnich latach pojawiła się również grupa artystów rdzennego pochodzenia, którzy w oparciu o znane, lokalne materiały i metody, tworzą nowoczesne dzieła sztuki, meble i przedmioty. Kontynuują tym samym wielowiekową tradycję, chroniąc ją od zapomnienia. Na swój sposób interpretują charakterystyczne motywy figuralne i zwierzęce oraz wzory geometryczne. Wykorzystują też styl malarstwa kropkowego, stosowanego do symbolicznego przedstawiania mitów i wierzeń. Natchnieniem bywają też kształty broni myśliwskiej: bumerangi, tarcze, toporki lub oszczepy. Geometryczna symetria bumerangu wydaje się idealnie pasować do nowoczesnego designu. Wykorzystał to Douglas Snelling, projektując w 1940 r. kultowe krzesło, kształtem ramy nawiązuje do bumerangu.
Australijczycy są dumni ze swojego dziedzictwa, starają się sukcesywnie promować lokalnych twórców i rzemieślników. Przykładem firmy propagującej tradycyjne australijskie wzornictwo jest Woodmark, kojarzona przede wszystkim z krzesłem Swivel o odważnej, awangardowej sylwetce autorstwa Charlsa Wilsona. Obecnie firma współpracuje z takimi projektantami jak Tom Twopenny, Annette Park, Jon Goulder czy Frag Woodall.

Biura ze szkła i stali

Architektura australijska przez dłuższy czas rozwijała się pod wpływem brytyjskim. Style i metody budowlane przejęte z Wielkiej Brytanii przystosowywano do miejscowych warunków i klimatu. Współczesna architektura czerpie natomiast z najnowszych osiągnięć europejskich, amerykańskich i azjatyckich. Skupia się głównie na nowych formach wyrazu, wykorzystując do tego nowoczesne materiały i technologie. Standardowo dominują stal oraz szkło.

Dużą wagę przywiązuje się do przestrzeni oraz światła. Widać próbę zacierania granicy pomiędzy frontem i wnętrzem budowli. Jest to wyjście naprzeciw potrzebom współczesnego człowieka, który ma być w centrum zainteresowania, a środowisko powinno go uzupełniać – stąd głośna w ostatnich miesiącach debata na łamach australijskiej prasy branżowej odnośnie wpływu konstrukcji i aranżacji wnętrza na samopoczucie i nastrój. Nie dziwi więc rozwój mody na rozwiązania proekologiczne, zwłaszcza na zieloną architekturę.


Prostota i elegancja

Biura australijskie utrzymane są przeważnie w stylu klasycznym, dość zachowawczym i wyważonym. Sporadycznie zdarzają się wnętrza o charakterze awangardowym, tak jak biuro BBC (Thoughtspace) czy Red Bull w Sydney (Matthew Sheargold). Zdecydowanie przeważają rozwiązania proste i eleganckie. Coraz częściej podkreśla się istotę funkcjonalności i elastyczności. Stąd też preferowane są meble w systemach modułowych, które pozwalają w razie potrzeby dowolnie je przearanżować.

Australijscy projektanci podkreślają też, że każdy dział powinien mieć indywidualną organizację i wystrój wnętrza, ze względu na odmienny system pracy i związane z tym wymogi. Wiele biur wpisuje się obecnie w trend „otwartego środowiska pracy”. Stare boksy zostają zastąpione zintegrowanymi modułami dla kilku osób. To efekt nowego stylu pracy w zespołach, który wpływa na poprawę komunikacji, mobilizuje do pracy, wyzwala kreatywność oraz poprawia efektywność.

Ważną rolę odgrywa przestrzeń publiczna, która sprzyja tak bardzo pożądanym interakcjom. W biurze uwidacznia się to poprzez eliminację drzwi, stosowanie szklanych, transparentnych podziałów oraz projektowanie stref o charakterze rekreacyjno-rozrywkowym. Architekci z australijskiej pracowni Thoughtspace namawiają do wprowadzania w biurach rozwiązań sprzyjających zabawie i odpoczynkowi, tak jak w siedzibie BBC.

Australijscy projektanci dużo odważniej podchodzą do bryły biurowców. Przykładem może być siedziba firmy Harley Davidson zaprojektowana przez Tony Owen NDM Architects. Dynamiczna bryła o ostrych, zdecydowanych kształtach kryje pomieszczenia biurowe nawiązujące do stylistyki motocykli.   
Tekst: Natalia Bursiewicz


Bezpieczeństwo, prostota, styl - rozmowa ze STEPHENEM PARKINSEM, projektantem z Apex Executive Interiors Pty Ltd

Co decyduje o stylu nowoczesnego biura w Australii?

Według nas decydują nadal finanse. Wciąż pokutuje tendencja do umieszczania maksymalnej liczby osób na jak najmniejszej powierzchni. Przeważa układ w konwencji open space z kilkoma salkami konferencyjnymi oraz strefą rekreacyjno-rozrywkową.

Jakie jeszcze tendencje dominują w aranżacji biur?

Wydaje nam się, że Australia skłania się ku stylowi europejskiemu, ale z azjatyckim narzutem cenowym. Funkcjonalność i jakość zanikają na rzecz nieefektywnych i ekonomicznych systemów stacji roboczych.

Jak traktowana jest kwestia ergonomii?

W większości renomowanych firm podstawowe rozwiązania ergonomiczne są standardem ze względu na wymogi Centralnego Instytutu Ochrony Zdrowia. Firmy są zobowiązane do tego, aby ludzie opuszczali pracę w takim stanie, w jakim do niej przyszli. Dba się zatem o prawidłowe kształtowanie warunków pracy. Wyjątek stanowi kwestia siedzenia. Menadżerowie myślą, że mogą kupić fotel, na którym pracownik będzie siedzieć ponad 40 godzin tygodniowo, za równowartość skrzynki z piwem.

Jak powinno pana zdaniem wyglądać biuro idealne?

- Bardzo istotne jest oświetlenie. Wspieramy rozwiązania, wykorzystujące światło naturalne. Dobrze też, gdy wyposażenie pochodzi z lokalnych  manufaktur - w ten sposób promuje się nasze, australijskie wyroby. Sale konferencyjne powinny być wielofunkcyjne i zlokalizowane w kilku strategicznych miejscach: koło recepcji, w pobliżu głównych gabinetów oraz z tyłu zaplecza biurowego. Nie bez znaczenia jest także kolorystyka. Może ona określić wizerunek firmy i znacząco wpłynąć na samopoczucie pracowników. Proponujemy subtelne barwy, naszym zdaniem biuro nie powinno wyglądać jak przedszkole ani plac zabaw.


Jakie błędy są najczęściej popełniane przy projektowaniu i aranżacji australijskich biur?

- Nie uwzględnia się długoterminowego planu rozwoju firmy. Często zdarza się, że już po ok. 12–18 miesiącach przestrzeń okazuje się niewystarczająca lub niedostosowana do potrzeb. Są też takie przypadki, że firma przezornie decyduje się na zakup większej powierzchni, jednak pragnie ją zaaranżować według własnego uznania. W konsekwencji, gdy faktycznie potrzebne jest miejsce na nowe funkcje, trzeba wykonać remont i przearanżować prawie całe biuro. Innym częstym błędem jest brak kompleksowego podejścia do projektu, przede wszystkim w trakcie remontu. Po kilku latach wiele biur wygląda jak patchwork zszyty z niepasujących do siebie kawałków. Po wielu zmianach, wprowadzonych najczęściej przez licznych projektantów lub na własną rękę, jedynym skutecznym rozwiązaniem jest odnowienie całego biura, co wiąże się
z kolejnymi wysokimi kosztami.

Jak wasza firma kreuje wizerunek australijskich biur?

- Apex Executive Interiors podchodzi do każdego projektu kompleksowo. Zaczynamy od badania rynku, określenia potrzeb firmy, analizujemy jej plan rozwoju. I do tego dostosowujemy projekt. Najważniejsze jest: bezpieczeństwo, prostota i styl. Tym kierujemy się przy projektowaniu biur.